Nhà nhiều phòng nên dùng chung hay tách hệ thống loa?
Nhà có nhiều phòng không nhất thiết cần một dàn loa riêng cho mỗi phòng. Điều quan trọng là xác định nơi nào nghe chung nhạc, nơi nào cần chỉnh âm...
Một amply có thể dùng cho một cặp loa, bốn loa hoặc nhiều loa hơn, nhưng không có con số chung cho mọi thiết bị. Với loa trở kháng thấp, phải kiểm tra tải cho phép trên từng kênh. Với hệ 70V/100V, cần cộng công suất ở nấc đang chọn trên từng loa. Chẳng hạn, amply hai kênh được nhà sản xuất cho phép chạy 4Ω mỗi kênh có thể ghép hai loa 8Ω song song trên mỗi kênh, tức bốn loa trong cấu hình đó. Một amply 100V lại có cách tính khác. Vì vậy, trước khi mua thêm loa âm trần cho nhà hoặc quán, hãy xác định đúng loại hệ thống thay vì chỉ lấy công suất amply chia cho số watt in trên loa. Bài viết tập trung vào loa thụ động cần amply ngoài, không áp dụng cách cộng tải này cho loa chủ động có bộ khuếch đại riêng.
Số loa cần lắp phụ thuộc không gian, còn số loa amply kéo được phụ thuộc tải và cách đấu.
Ở hệ trở kháng thấp, thông số cần tìm là mức tải như 4Ω, 6Ω hoặc 8Ω, đi kèm công suất trên mỗi kênh. Ở hệ phân phối 70V/100V, amply phải có ngõ ra tương ứng và loa phải có biến áp hoặc chế độ đầu vào phù hợp. Một số loa âm trần có cả chế độ 8Ω và các nấc watt cho đường 100V, nên cùng một mẫu loa vẫn có thể được sử dụng theo hai cách. Không nối loa đang ở chế độ 8Ω trực tiếp vào đường 100V. Cũng không suy ra rằng các cọc 4Ω, 8Ω và 100V trên cùng amply đều được dùng đồng thời. Hãy đọc hướng dẫn đúng model, nhất là cọc ghi MONITOR OUTPUT hoặc thiết bị có nhiều đầu ra dùng chung tầng công suất. Con số điện tiêu thụ ở gần ổ nguồn không phải công suất âm thanh để tính số loa.
Đọc đúng nhãn từng ngõ ra. Ngõ monitor và ngõ 100V có chức năng, giới hạn tải riêng.
Khi các loa cùng trở kháng đấu song song, có thể tính tải danh định bằng trở kháng một loa chia cho số loa. Hai loa 8Ω thành 4Ω, ba loa 8Ω còn khoảng 2,67Ω và bốn loa 8Ω còn 2Ω trên cùng kênh. Nếu amply chỉ cho phép tối thiểu 4Ω mỗi kênh, không ghép ba hoặc bốn loa 8Ω song song vào kênh đó. Với amply stereo hai kênh, phép tính phải làm riêng cho trái và phải, không cộng công suất hai kênh rồi chia tùy ý. Các cọc A/B trên nhiều amply stereo cũng không phải bốn kênh khuếch đại độc lập. Khi bật A+B, tải có thể cộng trên cùng tầng công suất. Trở kháng thực tế của loa còn thay đổi theo tần số, nên phép tính danh định chỉ là bước kiểm tra đầu tiên. Công suất, độ nhạy loa và mức nghe cần đạt vẫn phải phù hợp với hướng dẫn phối ghép của thiết bị.
Nhãn IMPEDANCE 8OHM và cọc đấu trên loa thật. Hai loa 8Ω đấu song song thành 4Ω trên một kênh, chỉ dùng khi amply cho phép mức tải này.
Với các loa biến áp mắc song song trên đường 100V, tổng tải danh định bằng tổng nấc công suất đã chọn tại các loa. Ví dụ amply có công suất đầu ra 100V là 120W, phương án này chủ động dành 20% công suất làm dự phòng thì ngân sách tải là 96W. Chọn sáu loa ở nấc 15W cho tổng 90W, nằm trong ngân sách đó. Tám loa ở nấc 15W đã là 120W và không còn phần dự phòng theo giả định trên. Đổi nấc từ 15W lên 30W sẽ làm tải tăng gấp đôi dù số loa giữ nguyên. Mức dự phòng cần theo hướng dẫn của hãng, tổn hao đường dây và điều kiện vận hành, không mặc định 20% cho mọi model. Với loa khác công suất, cộng từng nấc riêng. Nếu sử dụng đường 70V, phải đọc đúng cột 70V trên nhãn loa vì cùng một vị trí chọn có thể mang giá trị watt khác so với 100V.
Đọc nhãn đầu vào và thông số biến áp của từng loa trước khi cộng tải hệ 100V. Không suy ra công suất chỉ từ kích thước hoặc hình dáng loa.
Một amply có sáu nút chọn vùng không đồng nghĩa với sáu lần công suất ghi trên máy. Nếu các vùng dùng chung một tầng khuếch đại, tổng tải của những vùng có thể bật đồng thời vẫn phải nằm trong giới hạn chung. Nếu là amply nhiều kênh độc lập, kiểm tra giới hạn từng kênh và tổng công suất mà hãng cho phép. Bộ chỉnh âm lượng gắn tường cũng phải đủ công suất cho cả nhóm loa phía sau nó. Với nhà nhiều phòng, nhu cầu mỗi phòng nghe một bài khác nhau còn cần khả năng phân phối nguồn phát riêng, không thể giải quyết chỉ bằng cách tăng số loa. Nếu tải đã vượt giới hạn, nên bổ sung kênh khuếch đại hoặc chia lại hệ thống theo thiết kế. Vặn nhỏ âm lượng không biến một cấu hình sai trở kháng thành cấu hình được phép sử dụng.
Thiết bị trung tâm và loa ở các khu vực cần được đối chiếu cả tải tổng lẫn giới hạn từng đầu ra.
Amply còn tải không có nghĩa là cần lắp thêm loa. Trong phòng khách nghe nhạc tập trung, vị trí ngồi và bố trí cặp loa có thể quan trọng hơn số lượng. Với quán cà phê hoặc văn phòng dài, nhiều loa chạy ở mức vừa phải thường giúp các khu vực nghe đồng đều hơn một vài loa phải mở lớn. Tuy nhiên, số lượng vẫn cần khảo sát theo diện tích, độ cao trần, góc phủ của loa, tiếng ồn và vách ngăn. Hạ nấc công suất để nối thêm nhiều loa có thể khiến mức âm không đủ, nhất là nơi đông người. Hãy chốt vị trí, mức nghe và nhu cầu chia vùng rồi mới tính tải để chọn amply. Sau khi xác định loại hệ thống, bạn có thể xem các mẫu amply dùng cho loa âm trần để đối chiếu cấu hình phù hợp.
Bố trí loa phải theo vùng nghe và độ cao trần, không tận dụng hết công suất amply bằng cách lắp thêm tùy ý.
Ghi lại model, chế độ đầu vào và sơ đồ từng nhánh trước khi quyết định tăng số loa.
Để biết 1 amply dùng được bao nhiêu loa, hãy bắt đầu từ loại ngõ ra và tải thực tế. Loa trở kháng thấp cần tính trên từng kênh, còn hệ 70V/100V cần cộng đúng nấc watt của tất cả loa có thể hoạt động đồng thời. Số cọc đấu, số nút vùng và công suất quảng cáo đều không thể thay thế bước này. Nếu đang muốn thêm loa cho hệ có sẵn, bạn có thể gửi T&C Sài Gòn Audio ảnh model amply, nhãn phía sau loa, số loa từng nhánh và nhu cầu nghe của các phòng. Từ những thông tin đó, kỹ thuật viên mới có cơ sở xác định giữ nguyên amply, chia lại tải hay bổ sung thiết bị, tránh mua thêm loa rồi phải sửa lại toàn bộ đường dây.
Phối ghép đúng từ đầu giúp hệ loa phù hợp nhu cầu nghe và thuận tiện kiểm tra khi mở rộng.
Tác giả bài viết: ITM Audio
0924.224.474
