Khi lắp loa âm trần, khoảng cách giữa hai loa bao nhiêu?
Khoảng cách loa âm trần phụ thuộc model loa, chiều cao trần, cao độ người nghe và yêu cầu phủ âm. Cách tính có điều kiện và kiểm tra trước khi khoét...
Vì sao phòng trống nghe nhạc dội hơn khi có nội thất?
Cùng một bộ loa, phòng vừa bàn giao có thể khiến giọng hát nhòe, tiếng nhạc kéo đuôi và tiếng nói nghe vang hơn sau khi kê sofa, treo rèm. Nguyên nhân thường nằm ở cách căn phòng phản xạ và hấp thụ âm thanh. Tuy nhiên, có nội thất không đồng nghĩa mọi vấn đề âm học đã được giải quyết. Muốn xử lý đúng, cần phân biệt tiếng vang toàn phòng, phản xạ lặp giữa các bề mặt và bass ù theo chỗ ngồi, rồi đánh giá cả phòng lẫn hệ thống loa trước khi quyết định đổi thiết bị.
Âm từ loa tới tai theo đường trực tiếp, đồng thời bật lại từ kính, tường, sàn và trần. Những phản xạ đến sớm hòa vào âm trực tiếp có thể làm màu âm và độ rõ thay đổi. Nhiều phản xạ tiếp nối tạo thành phần vang còn nghe được sau khi nguồn âm dừng. Phòng ít vật liệu hấp thụ thường khiến phần năng lượng này giảm chậm hơn. Khi nốt nhạc trước chưa tắt mà nốt sau đã tới, lời hát và nhịp nhạc dễ chồng lên nhau. Vì thế, cảm giác âm thanh lớn và đầy phòng chưa chắc đi cùng khả năng nghe rõ từng chi tiết.
Hai bề mặt cứng gần song song có thể tạo chuỗi phản xạ lặp nhanh, nghe như tiếng lách tách hoặc tiếng rung ngắn khi vỗ tay. Hiện tượng này thường được gọi là flutter echo. Nó khác với phần vang kéo đuôi lan khắp phòng, dù cả hai có thể cùng tồn tại. Nếu một hướng vỗ tay gây tiếng lặp rõ hơn hướng khác, hãy chú ý cặp tường đối diện hoặc khoảng sàn và trần tương ứng. Xử lý một bề mặt trong đường phản xạ bằng vật liệu phù hợp có thể hữu ích hơn việc bổ sung đồ trang trí ở vị trí không liên quan.
Vải, lớp đệm và các vật liệu xốp có thể biến một phần năng lượng âm thành nhiệt qua ma sát trong cấu trúc vật liệu. Rèm có độ dày và nếp gấp, sofa bọc vải, ghế nệm và thảm thường giúp giảm phản xạ ở một số dải trung và cao. Tác dụng phụ thuộc vật liệu, diện tích, cách lắp và vị trí, không chỉ phụ thuộc số món đồ. Trong hình, rèm nằm trước kính và thảm nằm trên sàn cứng nên chúng tham gia xử lý những bề mặt phản xạ cụ thể. Rèm voan mỏng hoặc tấm thảm nhỏ không thể được coi là giải pháp tương đương một hệ tiêu âm được thiết kế đúng.
Một phòng có nhiều đồ nhưng chủ yếu là tủ gỗ kín, bàn kính, ghế da và sàn đá vẫn có thể giữ nhiều bề mặt phản xạ. Ngay cả sofa vải cũng chỉ tác động trong phạm vi và dải tần phù hợp, không biến toàn bộ phòng thành không gian đã được xử lý âm học. Hãy nhìn cả phần sàn trống, kính lớn và các mảng tường quanh khu vực ngồi. Tiêu âm cũng khác cách âm. Việc giảm vang bên trong phòng không tự bảo đảm tiếng nhạc không truyền sang phòng bên cạnh. Nếu cần hạn chế truyền âm, phải xem thêm kết cấu, cửa, khe hở và đường truyền qua công trình.
Bề mặt lồi lõm, kệ sách hoặc đồ vật có hình dạng khác nhau có thể phân tán âm theo nhiều hướng ở một số dải tần. Tán xạ giúp thay đổi đường phản xạ, còn hấp thụ làm giảm phần năng lượng phản xạ. Hai tác dụng này không giống nhau. Một mảng tường có sóng trang trí như trong ảnh không đủ cơ sở để kết luận đó là bộ tán âm đã được tính toán hay vật liệu tiêu âm. Khi chọn giải pháp, cần biết cấu tạo và đặc tính âm học thay vì chỉ nhìn hình thức. Không nên mặc định cây xanh, xốp mỏng hoặc mọi tấm ốp trang trí đều chữa được tiếng dội.
Bass có thể mạnh ở chỗ này và yếu ở chỗ khác do tương tác giữa sóng âm, kích thước phòng, vị trí nguồn âm và vị trí nghe. Vì vậy, tiếng nói đã bớt vang sau khi có rèm nhưng một vài nốt bass vẫn kéo dài là tình huống có thể xảy ra. Không thể kết luận sofa luôn thiếu bass hay góc phòng luôn ù từ một hình minh họa. Hãy so sánh tại các vị trí thật, mỗi lần chỉ đổi một yếu tố. Với cặp loa stereo, việc bố trí sofa giữa hai loa còn giúp kiểm tra cân bằng trái và phải, nhưng không tự xử lý hết vấn đề bass.
- Vỗ tay và nói một câu ngắn tại sofa, gần tường và vị trí sinh hoạt khác để nhận biết phần vang dễ nghe.
- Giữ nguyên bản nhạc, mức âm lượng và cài đặt khi đổi chỗ nghe, chú ý các nốt bass mạnh hoặc hụt bất thường.
- Thử đóng rèm hoặc bổ sung thảm, rồi lặp lại phép nghe. Vỗ tay chỉ là kiểm tra sơ bộ, không thay phép đo thời gian vang và đáp tuyến bass.
Trước hết, kiểm tra đấu nối, mức âm lượng, chế độ âm thanh và vị trí loa so với vùng sử dụng. Với loa có thể di chuyển, thử điều chỉnh từng vị trí và nghe lại tại chỗ ngồi chính. Với loa âm trần đã cố định, đánh giá vùng phủ và hướng nghe trước khi quyết định thay đổi bố trí. Sau đó mới thử vật liệu tại bề mặt gây phản xạ rõ, tránh phủ kín phòng theo cảm tính. EQ có thể hỗ trợ giảm một số đỉnh đáp tuyến khi được đánh giá đúng, nhưng không loại bỏ đường phản xạ hoặc chữa mọi điểm hụt bass do triệt tiêu. Tăng treble, tăng bass hay đổi amply ngay từ đầu có thể khiến việc xác định nguyên nhân khó hơn.
Trong café, nhà hàng hoặc phòng sinh hoạt đông người, trạng thái sử dụng cũng làm âm học thay đổi. Bàn ghế, đồ mềm và người ngồi có thể bổ sung hấp thụ, đồng thời cuộc trò chuyện tạo thêm tiếng ồn nền. Vì vậy, phòng vắng nghe dễ chịu chưa đủ để bảo đảm lúc đông khách vẫn nghe rõ. Cần thử ở các bàn đại diện, giữ mức nhạc phục vụ thực tế và kiểm tra khả năng trò chuyện. Không dùng việc tăng âm lượng để bù mọi tình trạng nghe nhòe. Khi chọn thiết bị sau khi đánh giá phòng, có thể tham khảo những mẫu loa âm trần nghe nhạc hay, rồi đối chiếu vùng phủ và nhu cầu riêng của không gian.
Nên khảo sát chuyên sâu khi đã thử vị trí và đồ mềm mà lời nói vẫn khó rõ, bass lệch nhiều giữa các ghế hoặc phòng có yêu cầu nghe nhạc, xem phim và hội họp cao. Đơn vị kỹ thuật cần xem kích thước, vật liệu và cách sử dụng, đo thời gian vang theo dải tần, kiểm tra đáp tuyến tại nhiều vị trí khi cần. Từ đó mới xác định loại vật liệu, độ dày, diện tích và vị trí xử lý. Không có một số giây thời gian vang hay một tỷ lệ phủ tiêu âm phù hợp mọi phòng. Nên phối hợp âm thanh với thiết kế nội thất trước khi đóng trần, hoàn thiện tường và chốt chỗ ngồi để giảm sửa chữa về sau.
Phòng trống thường nghe nhạc dội hơn vì có nhiều bề mặt cứng và ít vật liệu hấp thụ. Nội thất phù hợp có thể giúp âm rõ và dễ chịu hơn, nhưng cần kiểm tra riêng tiếng vang, phản xạ lặp và bass ù. Hãy nghe thử tại các chỗ ngồi, thay đổi từng yếu tố và xử lý theo nguyên nhân trước khi mua thêm thiết bị.
Để được tư vấn: Gửi mặt bằng, ảnh vật liệu và mô tả vị trí nghe cho T&C Sài Gòn Audio qua Hotline/Zalo 0924.224.474. Các thông tin này hỗ trợ đánh giá ban đầu, khảo sát và đo thực tế sẽ được cân nhắc theo yêu cầu của căn phòng.
Tác giả bài viết: ITM Audio
0924.224.474
