Cùng 20W, vì sao hai loa cho âm thanh khác nhau?

Hai loa cùng 20W vẫn có thể nghe to khác nhau, có độ rõ và tiếng bass khác nhau. Công suất chỉ là một thông số điện, còn âm thanh đến tai phụ thuộc vào độ nhạy, cấu tạo loa, hướng phát và điều kiện lắp đặt. Vì vậy, chọn loa cần xem cả thông số lẫn nghe thử trong không gian sử dụng.

JBL Control 412C/T và Inter-M CS-620FH nhìn từ mặt trước và bên hông. Cần đọc kèm điều kiện đo 20W và mức chọn biến áp của từng mẫu. Hình sản phẩm chính hãng.

Đọc đúng công suất loa 20W

Công suất loa 20W và biến áp

Trước hết, kiểm tra 20W là công suất liên tục, công suất chương trình hay công suất đỉnh. Các cách ghi này không thể so trực tiếp; cần đọc thêm tín hiệu thử, thời gian thử và chế độ đấu nối.

JBL Control 412C/T ghi 20W khi thử nhiễu hồng liên tục 100 giờ ở 8Ω; mức chọn biến áp cao nhất là 15W. Inter-M CS-620FH ghi 20W theo IEC và có mức 100V 20/10/5W. Vì vậy, cùng ghi 20W hoặc cùng vị trí núm amply vẫn chưa bảo đảm cách so sánh tương đương.

Bộ chọn mức công suất nằm cạnh củ loa. Cần kiểm tra đúng chế độ đấu nối trước khi so sánh. Ảnh thiết bị tại công trình Quận 7.

Vì sao hai loa 20W nghe khác nhau?

Độ nhạy loa và âm lượng

Độ nhạy cho biết loa tạo được mức âm bao nhiêu với tín hiệu thử quy định. Ví dụ giả định hai loa có độ nhạy 90 và 87dB, cùng đo ở 1W/1m: loa thứ nhất có lợi thế khoảng 3dB khi nhận cùng công suất. Loa thứ hai cần khoảng gấp đôi công suất để bù chênh lệch ấy trong vùng hoạt động phù hợp. Đây không phải cảm giác “to gấp đôi”, và độ nhạy cao cũng chưa chứng minh chất âm hay hơn.

Các mẫu loa trên cùng khu trưng bày vẫn cần đối chiếu điều kiện đo độ nhạy và nghe thử từng mẫu. Ảnh showroom T&C Sài Gòn Audio.

Cấu tạo loa và chất âm

Ảnh dưới cho thấy JBL Control 412C/T dùng một củ toàn dải 3 inch, còn Inter-M CS-620FH dùng bass 6,5 inch và treble 1 inch đồng trục. Cách phân chia dải âm, màng loa và khoang sau khác nhau nên tiếng hát, nhạc cụ và bass có thể khác dù cùng ghi 20W.

Cấu tạo giúp hiểu thiết kế, nhưng chưa chứng minh mẫu nào hay hơn. Cần đối chiếu đáp tuyến và nghe thử ở cùng âm lượng; không so dải tần ghi ở −10dB với dải tần trong sai số ±3dB như cùng một tiêu chí.

Cận cảnh củ toàn dải 3 inch của JBL Control 412C/T và cụm bass 6,5 inch, treble 1 inch đồng trục của Inter-M CS-620FH; bên dưới là mặt sau và phần đấu nối. Hình sản phẩm chính hãng.

Góc phủ loa tại chỗ ngồi

Một mẫu loa nghe rõ khi ngồi gần trục phát nhưng có thể thiếu tiếng treble ở ghế lệch sang bên. Mẫu khác giữ âm sắc ổn định hơn trong vùng cần nghe. Góc phủ còn thay đổi theo tần số, nên cần thử ở nhiều chỗ ngồi thay vì chỉ đứng ngay dưới loa. Có thể xem thêm bài bố trí loa cân bằng giúp âm thanh đồng đều để hiểu tác động của vị trí.

Đối chiếu tiếng nhạc ở nhiều chỗ ngồi trong cùng phòng. Các dấu chỉ vị trí nghe, không mô phỏng kết quả đo âm học. Ảnh công trình nhà Cô Hường.

Lắp đặt ảnh hưởng âm thanh loa ra sao?

Khoang sau loa và bề mặt phòng

Loa âm trần cần lắp đúng yêu cầu về khoang sau, hộp lưng và độ kín của nhà sản xuất. Lắp lỏng có thể gây rung, trong khi tự đổi hộp lưng có thể làm tiếng bass thay đổi. Phòng nhiều kính và bề mặt cứng còn làm âm phản xạ rõ hơn phòng có rèm, sofa. Vì vậy, khác biệt nghe được chưa chắc chỉ đến từ bản thân chiếc loa.

Kiểm tra độ chắc và hoàn thiện mặt loa khi lắp lên trần. Cần đối chiếu thêm điều kiện phía sau trần theo từng mẫu. Ảnh công trình Tiền Giang.

Nghe thử hai loa 20W cho công bằng

• - Dùng cùng đoạn nhạc quen thuộc, cùng nguồn phát và khoảng cách nghe tương đương.
• - Đấu đúng trở kháng hoặc mức chọn biến áp, bảo đảm amply làm việc trong giới hạn phù hợp.
• - Cân âm lượng nghe tương đương trước khi đánh giá chất âm, vì loa to hơn dễ tạo ấn tượng hay hơn.
• - Giữ EQ trung tính ở lượt đầu, rồi thử cấu hình hãng khuyến nghị nếu có.
• - Nghe tiếng hát, bass và âm cao ở mức sử dụng thực tế. Đổi vị trí để kiểm tra độ đồng đều.

Giữ một điểm nghe cố định trước khi đổi loa, sau đó kiểm tra thêm các vị trí khác. Ảnh loa và khu vực ghế ngồi tại công trình BB.

Chọn loa 20W theo nhu cầu

Nghe nhạc gia đình nên ưu tiên giọng hát dễ nghe, bass phù hợp và âm sắc tốt ở mức nhỏ đến vừa. Với nhạc nền ở cửa hàng, cần thêm độ phủ, độ rõ và khả năng vận hành ổn định trong thời gian dài. Tham khảo các mẫu loa âm trần nghe nhạc, rồi đối chiếu với diện tích, chiều cao trần và mức âm mong muốn.

Loa âm trần được bố trí cùng hệ đèn và kiến trúc trần. Lựa chọn cần đi cùng vị trí lắp và vùng cần nghe. Ảnh công trình BB.

Kết luận

Cùng 20W không có nghĩa hai loa có âm lượng và chất âm giống nhau. Hãy đọc đúng công suất, so độ nhạy trong cùng điều kiện và nghe thử sau khi cân âm lượng. Nếu cần đối chiếu hai mẫu loa cho phòng của bạn, gửi tên mẫu, kích thước phòng và nhu cầu nghe tới T&C Sài Gòn Audio qua hotline 0924.224.474.

Kiểm tra thiết bị và lắp đặt là bước cần thiết để đánh giá loa trong hệ thống thực tế. Ảnh thi công tại công trình BB.